• نویسنده: دکتر علی کربلائی
  • منتشر شده در ۱۸ دی ۱۳۹۸

  • زمان تقریبی مطالعه: -2 دقیقه

ترایپوفوبیا چیست؟ ترس از سوراخ های ریز. دکتر علی کربلایی روانپزشک

تریپوفوبیا یا ترس از سوراخ های ریز، اختلالی است که ممکن است شما یا اطرافیانتان به آن مبتلا باشید.

تریپوفوبیا

ترایپوفوبیا چیست؟

حستون از دیدن این عکس ها چیه؟ براتون چندش آوره؟ تمام موهای تنتون سیخ شده؟ حتی از فکر در موردش فراری هستین؟ پیج منو آنفالو میکنین؟
ترس از حفره‌های کنار هم رو میگن ترایپوفوبیا (Trypophobia). معنیش میشه هراس یا انزجار از سوراخ های کوچک یا برآمدگی های کنار هم. در واقع این اختلال توی گروه فوبیا های اختصاصی تقسیم بندی میشه.
چرا میگم اختلال؟ چون یک علامت پایداره یعنی همیشه هست. بیش از حده یعنی از یک چندش معمولی خیلی فراتره و ممکن است باعث رنج و عذاب چشمگیر در فرد مبتلا بشه.
خوب حالا این نوع از فوبیا ممکنه چه حالت هایی را در فرد مبتلا ایجاد کنه؟ برخی از علایم شایع عبارتند از: ترس شدید، تهوع، استفراغ، خارش، تعریق، لرز و حتی حملات پانیک اضطراب، تنفس سریع.
احساس ترس و انزجار معمولاً به صورت یک حس طاقت فرسا توصیف میشه که بهش میگن فوبیا.

واکنش های رفتاری در ترایپوفوبیا:

اجتناب از اون شی و یا وضعیت‌. مثلاً ممکن است از خوردن بعضی میوه ها یا از رفتن به اتاقی که کاغذ دیواریش نقطه نقطه است اجتناب کنن.

شیوعش چقدره؟

خیلی در موردش مطالعه موجود نیست ولی توی یک مطالعه که مربوط به سال ۲۰۱۳ بود و در مجله علوم روانشناختی چاپ شده بود، نوشته بود ۱۶ درصد از شرکت کننده های این مطالعه با دیدن عکسهایی از این قبیل حس هایی از قبیل چندش یا ناراحتی را تجربه می‌کنند.

مثال های شایع :

برخی چیزها هستند که برای افراد مبتلا ممکنه فوبیا ایجاد کنن. مثل: کندوی زنبور، توت فرنگی، انار، حبابها، چشم حشرات، مرجان، نایلونهای حبابدار ضربه گیر، دانه میوه ها، اسفنج دریایی و سوراخ های روی پوست که در اثر کاشت مو ایجاد میشوند.

ببخشید اگه با خوندن این ها حالتونو بد کردم میدونم که موهای بعضیاتون الان راسته‌.

ترس از سوراخ های ریز
ترس از سوراخ های ریز

 

دلیلش چیه؟

فرضیه های مختلفی در مورد دلیل این فوبیا مطرح شده که چند تاشون رو بهتون میگم.

  • دلایل تکاملی: به لحاظ تکاملی ترایپوفوبیا پاسخ به چیزهایی است که با بیماری و خطر همراهی دارند. مثلاً پوست بیمار، انگل ها و سایر عفونت‌ها ممکنه با این شکل خودشونو نشون بدن.
  • تداعی کننده حیوانات خطرناک: فرضیه دیگه ای هست که میگه که این شکل ها به طور ناخودآگاه حیوانات سمی و خطرناک را توی ذهن تداعی می کنند مثل مار زنگی.
  • تداعی‌کننده عوامل عفونت زا: طبق یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ دیده شد که افراد شرکت کننده در مطالعه با دیدن سوراخ ها، عفونت های منتقله از راه پوست توی ذهنشون تداعی میشه و احساسات پوستی از قبیل احساس خارش یا عبور چیزی زیر پوست داشتند. اتفاقاً اگه خوب دقت کنید این حس می تونه سازگارانه باشد و ما را از خیلی از عوامل بیماری‌زا دور نگه دارد.
    وضعیت روانی مبتلایان: دیده شده افرادی که به ترایپوفوبیا مبتلا هستند بیشتر از سایر افراد احتمال دارد که علائمی از افسردگی و اضطراب هم داشته باشند.

درمان:

  • مواجهه: هدف این روش اینه که فرد مبتلا رو به تدریج در مواجهه با عاملی قرار بدن که ازش میترسه. تاکید میکنم به تدریج و خیلی آهسته. اینو برای اونایی می گم که از این روش درمان ترس دارن. یعنی اول بیمار باید در مورد عامل ترسناک تصورسازی کنه و شاید چند جلسه طول بکشه تا جتی با عکس اون مواجه بشه.
  • درمان شناختی-رفتاری: این نوع درمان درصدد تغییر رفتارها و افکاری است که در پس این فوبیا وجود دارن. مثلا شناسایی افکار غیرواقعی و جایگزین کردن آن ها با افکار واقعی و سپس تغییر در رفتار.
  • تکنیک های ریلکسیشن: بعضی از این روش ها عبارتند از: تصویرسازی، تنفس عمیق و ریلکسیشن پیشرفته عضلانی.
  • دارو: گاهی هم میشه از داروهای ضدافسردگی یا ضداضطراب بهره برد.

در کل درمان میتونه ترکیبی از روش های فوق باشه.

نویسنده: دکتر علی کربلایی

دیدگاه‌های کاربران
هنوز دیدگاهی ارسال نشده است!
دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *