• نویسنده: seo 24
  • منتشر شده در ۲ تیر ۱۳۹۹

  • زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه

درمان افسردگی به روش های خانگی، بدون دارو و رواندرمانی

پیشرفت‌های زیاد دارویی و غیر دارویی در درمان این اختلال حاصل گردیده است که در این مقاله به آنها خواهیم پرداخت

درمان افسردگی در کلینیک سای کوک

امروزه افسردگی به مانند سایر بیماری‌های علم پزشکی به خوبی قابل کنترل و درمان است. درمان افسردگی در سنین مختلف و جنس‌های مختلف مثل درمان افسردگی در مردان، درمان افسردگی در زنان و درمان افسردگی در کودکان با ملاحظات خاص سنی و جنسیتی انجام می‌شود. در ادامه با آگاهی از تنوع درمان‌های افسردگی نسبت به رهایی از سایه سنگین این بیماری امیدوار خواهید شد. روانپزشکی حتی برای افرادیکه از دارو گریزانند هم روش‌های درمانی خوبی در نظر دارد.

روش‌های درمان افسردگی براساس شدت بیماری

بهترین روش درمان افسردگی خفیف رواندرمانی است. میزان پاسخ بیمار به رواندرمانی در افسردگی خفیف حتی از دارو هم بیشتر است. دو دسته از رواندرمانی‌ها که بیشترین تاثیر و شواهد در درمان افسردگی دارند، عبارتند از:

  1. رواندرمانی شناختی-رفتاری
  2. رواندرمانی بین فردی

در افسردگی متوسط و شدید تجویز دارو حتما لازم است. البته بهترین درمان عبارتند از ترکیب رواندرمانی و دارو، داروهایی که در درمان افسردگی به کار می‌روند، عمدتا روی ناقلین عصبی مثل سروتونین، نوراپی‌نفرین و دوپامین تاثیر گذاشته و سطوح‌شان را در خون و در مغز افزایش می‌دهند.

دسته‌های قدیمی‌تر داروهای ضدافسردگی عبارتند از:

ضدافسردگی‌های سه حلقه‌ای و مهارکننده‌های آنزیم منوآمین‌اکسیداز

استفاده از داروهای سه حلقه‌ای: مثل آمی‌تریپ‌تیلین، نروتریپ‌تیلین، ایمی‌پرامین و … امروزه به دلیل عوارض جانبی مثل چاقی، خواب‌آلودگی و یبوست محدود شده‌اند. هرچند هنوز به عنوان یکی از بهترین و قوی‌ترین داروهای ضدافسردگی در گروه‌های خاص به کار می‌روند. از داروهای مهارکننده منوآمین‌اکسیداز هم به دلیل تداخلات دارویی و غذایی امروزه کمتر استفاده می‌شود. به طوریکه در حال حاضر در داروخانه‌های ایران بسیار کم‌یاب است، چون پزشک‌ها هم تمایلی به تجویز این داروها ندارند.

دسته جدیدی از داروهای ضدافسردگی چند دهه است که وارد بازار دارویی دنیا شده‌اند. این دسته از داروها انقلابی در درمان افسردگی ایجاد کرده‌اند. این داروها در عین حال که در درمان افسردگی بسیار موثر هستند، عوارض جانبی دو دسته دارویی قبلی را ندارند. مکانیسم عمل این داروها مهار بازجذب سروتونین در سلول‌های مغزی است. به طور ساده اجازه نمی‌دهند که سروتونین‌بازجذب  شده درنتیجه مقدار سروتونین را در مغز و خون محیطی افزایش می‌دهند.

مثال معروف این دسته داوریی فلوکستین یا پروزاک است. بقیه داروهای این گروه عبارتند از: سرترالین، سیتالوپرام، اس‌سیتالوپرام، پاروکستین و فلووکسامین می‌باشد. دسته دیگر دارویی داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین و نوراپی‌نفرین است. همانطور که از اسمش برمی‌آید هم میزان سروتونین و هم میزان نوراپی‌نفرین را در مغز افزایش می‌دهند. مثال معروف این دسته دارویی ولنافاکسین که نام‌های تجاری افکسور و آلونتا در بازار موجود است و دولوکستین با نام تجاری سیمبالتا. سایر داروهای ضد افسردگی که در طبقه‌بندی‌های فوق نیستند عبارتند از بوبروپیون، کاماترازودون، میرتازاپین و … گاهی لازم است در افسردگی‌های شدید از ترکیب دو یا چند دسته داروهای فوق بهره ببریم.

درمان افسردگی در کودکان

قدم اول برای درمان افسردگی در کودکان معمولا دارویی نیست، مگر در موارد بسیار شدید. برای درمان افسردگی کودکان، ابتدا از روش‌های غیر دارویی مثل رواندرمانی، بازی‌درمانی و … استفاده می‌کنیم. در موارد محدود و بسیار شدید از داروهایی که سازمان غذا و دارو برای درمان افسردگی در کودکان تایید کرده بهره می‌بریم.

تشخیص بیماری افسردگی چگونه است؟

در کلینیک سای‌کوک، ابتدای امر بیماران توسط روانپزشک تحت ارزیابی و مصاحبه روانپزشکی قرار می‌گیرند. به این ترتیب، برنامه درمانی بیماران تعیین می‌گردد. این برنامه درمانی می‌تواند یک یا چند مورد از درمان‌هایی که پیشتر ذکر شد باشد. در صورت لزوم رواندرمانی، این امر توسط روانشناسان تربیت شده در مکتب سای‌کوک، و تحت نظارت مستقیم روانپزشک مجموعه انجام می‌شود. کلینیک سای‌کوک علاوه بر جلسات حضوری برای عزیزانی که در خارج از کشور و یا شهرستان هستند امکان بهره‌مندی از خدمات آنلاین یا تلفنی را فراهم کرده است.

آیا درمان افسردگی بدون دارو ممکن است؟

همانطور که پیشتر گفتیم، درمان افسردگی خفیف اساسا غیر دارویی است. اتفاقا دارو تاثیر چندانی بر این بیماران ندارد.

در کل بخواهیم درمان‌های غیردارویی افسردگی را نام ببریم، عبارتند از:

  • رواندرمانی

رواندرمانی عبارتست از درمان از طریق حرف‌ زدن، یادگیری تکنیک‌ها و خودشناسی این درمان از طریق جلسات ۴۵ تا ۵۰ دقیقه و به صورت هفتگی و منظم برگزار می‌شود. رواندرمانی انواع مختلفی دارد. تقریبا همه انواع آن را می‌توان در درمان افسردگی به کار برد. اما بیشترین تاثیر و شواهد متعلق به رویکردهای شناختی-رفتاری و بین فردی (Interpersonal) می‌باشد.

  • آرتی ام اس

آر تی ام اس دستگاهی است که به وسیله کویل‌هایی که در فاصله نزدیک سر بیمار قرار داده می‌شوند، امواج مغناطیسی ساطع می‌کند. این امواج از طریق پروتوکل‌هایی که روانپزشک براساس نوع افسردگی فرد تجویز می‌کند، برای بیمار به کار برده می‌شود. این روش اثرات جانبی بسیار کمی دارد، بدون درد و بی‌هوشی است و تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا برای افسردگی‌های مقاوم به درمان را دارد. درمان با آر تی ام اس ۲۰ تا ۳۰ جلسه و هر جلسه ۲۰ دقیقه به طول می‌انجامد. دستگاه آر تی ام اس مجموعه سای‌کوک، با به روزترین تکنولوژی جهان و برند دانمارکی مگونچر آماده ارائه خدمات به بیماران می‌باشد.

  • الکتروشوک

درمان بعدی افسردگی، درمان از طریق الکتروشوک می‌باشد، که موثرترین درمان افسردگی است. اما معمولا اولین خط درمان نبوده و در موراد افسردگی های شدید اعمال می‌شود. این درمان از طریق عبور امواج الکتریکی ضعیف از مغز و در نتیجه ایجاد تشنج در بیمار، افسردگی را درمان می‌کند. این روش به بیهوشی عمومی نیاز دارد و در موارد خاصی توسط روانپزشک تجویز می‌شود.

  • کتامین‌‌‌تراپی

درمان دیگری که امروزه مورد علاقه روانپزشکان و بیماران است، کتامین‌تراپی است. کتامین دارویی است که در بیهوشی استفاده می‌شود و خواص ضدافسردگی خوبی دارد. معمولا فرد مبتلا به افسردگی می‌بایست تحت تزریق کتامین توسط روانپزشک قرار بگیرد. جالب است بدانید اثرات ضدافسردگی کتامین آنقدر زود ظاهر می‌شود که حتی برخی بیماران اثرات مثبتی را حتی چند ساعت بعد از تزریق ذکر می‌کنند. پس می‌توان کتامین‌تراپی را سریعترین درمان افسردگی نامید. یکی از عیوب این روش این است که اثرات طولانی مدت ضد افسردگی خوبی ندارد. همچنین تجویز آن برای همه افراد مناسب نیست.

  • رایحه‌درمان یا آروماتراپی

در این روش‌ روغن‌های معطری مثل اسطوخودوس، نعنا، رزماری، ریحان، مریم‌گلی و … به صورت بخور و ماسک قابل استفاده می‌شود. بر خلاف تصور عموم ورزش، مسافرت و شرکت در جشن و سرور در درمان افسردگی کاربردی ندارد. ولی می‌توان بعد از درمان و رهایی از افسردگی برای پیشگیری از عود مجدد افسردگی از این موارد بهره جست.

آیا درمان افسردگی با طب سنتی و گیاهان دارویی ممکن است؟

درمان افسردگی با گیاهان دارویی که به اصطلاح طبیعی هستند، جایگزینی برای تشخیص و درمان پزشکی نیستند. “طبیعی” همیشه به معنی بی خطر نیست. اگرچه، به نظر می رسد برای برخی افراد، داروهای گیاهی مشخص و مکمل‌های رژیمی، خوب عمل می‌کنند. اما برای تعیین اینکه کدامیک موثرترند یا یافتن عوارض جانبی احتمالی حتما نیاز به بررسی توسط پزشک متخصص طب سنتی وجود دارد.

داروهای مورد استفاده در افسردگی شدید ممکن است عوارضی (البته در بیشتر موارد این عوارض زودگذرند) از قبیل یبوست، خشکی دهان، اختلالات بینایی، بحران‌های فشار خون، آریتمی قلبی، سردرد، اختلال در ارگاسم، دندان قروچه، تعریق بیش از حد، بی خوابی یا خواب آلودگی، تهوع و استفراغ، افزایش وزن و … ایجاد نمایند. در این موارد ممکن است نیاز به تعویض دارو توسط روانپزشک باشد.

ولی مواردی هم وجود دارند که علیرغم پیشرفت در علت‌شناسی، داروشناسی، مشخصه‌های نوروبیولوژیک و نیز معرفی چندین دسته از داروهای ضد افسردگی، فرد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی به داروهای ضد افسردگی پاسخ نمی‌دهد و نشانه‌های مقاومت در برابر درمان را بروز می‌دهد. بنابراین درمان افسردگی با طب سنتی، به عنوان درمانی مکمل در کنار درمان‌های رایج منطقی به نظر می‌رسد. لذا امروزه استفاده از طب سوزنی به عنوان یکی از درمان‌های طب مکمل در درمان افسردگی شدید مورد مطالعه بسیاری قرار گرفته است. از نظر طب سنتی علت بیماری‌های روانی غلبه حرارت غیر طبیعی در مغز است که می‌تواند ساده و بدون ماده زاید و بیماری‌زا باشد و یا از غلبه اخلاط و مواد زاید ایجاد شده باشد.

درمان افسردگی با گیاهان دارویی (این گیاهان صرفا بر روی افسردگی تاثیر مثبت دارند و جنبه درمانی ندارند):

  • مصرف میوه هایی مانند سیب، گلابی و به
  • استفاده از ادویه‌جات خوشبو مانند هل و زعفران
  • استفاده از خشکبار مانند مویز، بادام درختی و پسته
  • پرهیز از غذاهایی که خلط سودا و اخلاط غیر طبیعی دیگر در بدن تولید می‌کنند (مانند عدس، بادمجان، گوشت گاو و ….)
  • استفاده از گیاهان دارویی از قبیل بادرنجبویه، افتیمون، اسطخدوس، بابونه، بنفشه، گاوزبان، نیلوفر، زعفران، هلیله، سنا، بسفایج و …

روش‌های درمان افسردگی در خانه (این روش‌ها هم صرفا کمک‌کننده هستند و یا می‌توانند باعث پیشگیری از ابتلا به افسردگی شوند):

  • تنظیم خواب و بیداری
  • منحرف کردن فکر از تصورات آزار دهنده با مشغول شدن به کار
  • استحمام با آب نیم گرم قبل از غذا
  • قرار دادن پاها در آب ولرم
  • پوشیدن لباسهای با رنگ روشن
  • پرهیز از جماع مکرر
  • پرهیز از کار و فعالیت شدید و خسته کننده
  • پرهیز از تنها ماندن در جای تنگ و تاریک و …

با وجود همه توصیه‌های بالا در خصوص روش‌های درمان افسردگی در خانه، خونگیری و از جمله فصد، اولین اقدام درمانی توصیه شده در درمان افسردگی با طب سنتی، توسط حکمای طب ایرانی است. فصد روشی برای خارج ساختن اخلاط بیماری‌زا از بدن در بیماری‌های روانی است.

در بیماری‌های روانی بیشترین فصد توصیه شده در طب ایرانی فصد قیفال است. این فصد در واقع فصد ورید سفالیک می‌باشد. فصد این رگ مخصوص خارج کردن خون از سر و گردن است و در بیماری‌های مغز، چشم و حلق اندیکاسیون دارد. در کلینیک سای‌کوک بخش طب سنتی و سوزنی در راستای بخش‌های روانپزشکی و روانشناسی برای کمک به بیماران افسردگی وجود دارد. مراجعین محترم می‌توانند از خدمات این بخش زیر نظر پزشک متخصص طب سنتی بهره ببرند.

داروهای گیاهی موجود در بازار برای درمان افسردگی

در اینجا به برخی داروهای گیاهی برای درمان افسردگی اشاره می‌شود که توسط بازاریابان به عنوان داروی افسردگی تبلیغ می‌شوند:

  • مخمر سنت جان  مکمل گیاهی که هنوز توسط سازمان غذا و داروی امریکا به عنوان داروی افسردگی، تایید نشده. اما موجود هست. اگرچه ممکن است برای افسردگی خفیف یا متوسط مفید باشد، با احتیاط مصرف کنید. مخمر سنت جان می‌تواند با خیلی از داروها، از جمله  داروهای رقیق کننده خون، قرص‌های ضد بارداری، شیمی درمانی، داروهای ایدز و داروهای ضد رد پیوند، تداخل داشته باشد. همچنین از مصرف مخمر سنت جان همزمان با داروهای ضدافسردگی خودداری کنید ترکیب این دو عوارض جانبی جدی ایجاد می‌کند.
  • سَم ای (SAM-E) این مکمل غذایی فرم مصنوعی از یک ماده شیمیایی است که به طور طبیعی در بدن ایجاد می‌شود. هنوز توسط سازمان غذا و داروی امریکا به عنوان درمان افسردگی تایید نشده. با این حال موجود است. برای تعیین اثرگذاری این دارو بر افسردگی، مطالعات بیشتر نیاز است. در دوزهای بالا، می‌تواند باعث تهوع و یبوست شود. اگر از داروهای ضد افسردگی استفاده می‌کنید، از مصرف سم ای خودداری کنید ترکیب این دو عوارض جانبی جدی ایجاد می کند. ممکن است در افراد مبتلا به اختلال دو قطبی، جنون ایجاد کند.
  • اسیدهای چرب امگا ۳ این چربی‌ها در ماهی‌های آب سرد، کتان، روغن کتان، گردو و برخی غذاهای دیگر یافت می‌شوند. مکمل‌های امگا ۳ به عنوان یک درمان احتمالی برای افسردگی و علائم افسردگی در مبتلایان به اختلال دو قطبی مورد مطالعه قرار دارند. درحالیکه به طور کلی بی خطر تلقی می‌شود، این مکمل می‌تواند مورد تردید هم قرار گیرد و در دوزهای بالا، ممکن است با سایر داروها تداخل داشته باشد. اگرچه به نظر می‌رسد خوردن غذاهایی با اسیدهای چرب امگا ۳ دارای فواید سلامت قلبی است، اما برای تعیین اینکه آیا این ماده در جلوگیری یا بهبود افسردگی تأثیر دارد، تحقیقات بیشتری لازم است.
  • HTP۵  این مکمل، ۵-هیدروکسی تریپتوفان (hi-drok-see-trip-to-fan) نامیده شده، همچنین به عنوان ۵-HTP شناخته می‌شود. ممکن است در افزایش سطح سروتونین (یک ماده شیمیایی موثر بر خلق و خو) اثر داشته باشد. اما این شواهد فقط مقدماتی بوده و تحقیقات بیشتری لازم است. درباره اینکه مصرف این مکمل، ممکن است وضعیت حاد عصب شناختی در فرد ایجاد کند، نگرانی‌هایی وجود دارد. اما این ارتباط روشن نیست. نگرانی دیگر درباره ۵-HTP، امکان افزایش ریسک ابتلا به سندرم سرتونین، در صورت مصرف همزمان با داروهای خاص ضد افسردگی، می باشد یک عارضه جانبی جدی.
  • DHEA دی هیدرو اپی آندروسترون (Dehydroepiandrosterone)، هورمونی است که توسط بدن تولید می شود. تغییر سطح DHEA به افسردگی وابسته است. چندین مطالعه مقدماتی بهبود علائم افسردگی را بعد از مصرف DHEA بعنوان مکمل غذایی، نشان داده‌اند. اما تحقیقات بیشتری نیاز است. اگرچه، معمولا به خوبی در بدن تحمل می‌شود، اما بالقوه عوارض جانبی جدی دارد؛ مخصوصا هنگام مصرف با دوز بالا یا در دراز مدت. DHEA ساخته شده از سویا و سیب زمینی شیرین، موثر نیست با توجه به مطالب گفته شده، بهتر است از مصرف خودسرانه داروهای گیاهی خودداری کنید.

جمع‌بندی

همانطور که دیدیم درمان افسردگی با روش‌های مختلف دارویی و غیردارویی امکان‌پذیر است. به‌طور‌کلی، افسردگی یک اختلال مرتبط با مغز است و تمام درمان‌هایی که ذکر شد، برای بهبود افسردگی تغییراتی در مغز ایجاد می‌کنند. پس امیدوارم که با مطالعه این مقاله این افسانه که افسردگی بیماری روح است را فراموش کنید. همچنین خودتان و افرادیکه به افسردگی مشکوک هستند را به گرفتن درمان تشویق کنید.

افسانه دیگری که با مطالعه این مقاله باید به فراموشی بسپارید، عوارض بیش از حد و ایجاد اعتیاد و وابستگی در مورد درمان‌های روانپزشکی است. امیدواریم فرهنگ جامعه به میزانی اعتلا پیدا کند که به افسردگی مانند سایر بیماری‌های پزشکی نگریسته شود و خرافات و افسانه‌هایی که مانع مراجعه مبتلایان و بهبودی آن‌هاست از جامعه رخت بربندد.

دیدگاه‌های کاربران
هنوز دیدگاهی ارسال نشده است!
دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *